मॉड्यूल ५: अभिप्राय स्वीकारणे: संवाद कौशल्ये
१. प्रकरण अभ्यास: अभिप्राय स्वीकारणे – I
मायरा — डिजिटल मीडिया इंडस्ट्रीतील एक अत्यंत प्रतिष्ठित क्रिएटिव्ह डायरेक्टर — नव्या नोकरीत तीन महिने पूर्ण करत होती, आणि आजचा दिवस विशेषतः चांगला चालला होता, तेव्हाच तिच्या सीईओने तिला केबिनमध्ये बोलावले.
सीईओने उबदार स्मितहास्य दिले, खुर्चीत बसण्यास सांगितले आणि म्हणाले, "हाय मायरा. काही विशेष नाही, फक्त तुझं ऑफिसमध्ये काम करताना निरीक्षण केलं आणि एक छोटीशी गोष्ट शेअर करायची होती."
मायरा उत्साहाने खुर्चीत सरसावली, एक आकर्षक स्मित दिले आणि लक्षपूर्वक पुढे झुकली, नोट्स घेण्यास तयार.
"वा! फक्त तीन महिन्यांत सीईओने माझी दखल घेतली. शाब्बास मायरा!"
"मला पाहिजे की तू अधिक सर्जनशील व्हावीस."
मायरा क्षणभर चकित झाली.
"काय बडबड आहे ही! गंमत करतायत का?"
"मी या कंपनीची क्रिएटिव्ह डायरेक्टर आहे. 'क्रिएटिव्ह' हा माझ्या पदनामातच आहे! आणि मी त्यात फार फार चांगली आहे."
"माझ्या संपूर्ण कारकीर्दीत मिळालेल्या प्रत्येक अभिप्रायाच्या पूर्ण विरुद्ध हे आहे."
मनातल्या आवाजाला शांत करत, मायराला समाधान वाटले की तरीही तिच्या चेहऱ्यावर हसू टिकले होते — जरी ते ओठांवर घट्ट होतं तरी.
सीईओने काहीतरी मैत्रीपूर्ण बोलण्याचा प्रयत्न केला, पण मायराच्या कानावर ते नीट पोहोचले नाही.
"मला वाटते मी सर्जनशीलतेमध्ये चांगली आहे. पण नक्की, मी याकडे लक्ष देईन. धन्यवाद." ती मान डोलावून म्हणाली आणि उठली.
"तुला जर समोर सर्जनशीलतेने थप्पड मारली तरीही तू ओळखू शकणार नाहीस. मला सर्जनशीलतेवर भाषण नको देऊ." (मनातल्या मनात)
मायरा दरवाजाबाहेर पडली आणि आपल्या फोनमध्ये आपल्या हेड-हंटर मित्राचा नंबर शोधू लागली.
तुम्हाला मायराच्या परिस्थितीशी नातं जोडता येते का? अर्थातच येते.
कारण आपण काहीही केले तरी किंवा कितीही चांगले केले तरी, हे अटळ आहे की काही प्रमाणात टीका आपल्या वाट्याला येणारच.
आणि हे क्षण आपल्या कामकाजाच्या आणि जीवनातील सर्वात कठीण क्षणांपैकी एक असतात.
आणि नोंद घ्या — मायराची प्रतिक्रिया पूर्णपणे नैसर्गिक होती.
२. अभिप्राय स्वीकारण्यातील अडचण: अभिप्राय स्वीकारणे – II
कोणीही असे मानत नाही की त्यांना अभिप्राय स्वीकारण्यात अडचण आहे, आणि जवळजवळ प्रत्येकजण अभिप्रायाची अपेक्षा असल्याचा आग्रह धरतो.
पण सत्य हे आहे की, प्रत्येकाला खरंतर हवे असते की त्यांचे कौतुक व्हावे, सर्वांनी त्यांना उत्कृष्ट समजावे — आणि तसेच सांगावे.
आणि टीका ही मुळात आपल्या आदर्श स्व-प्रतिमेत काही दोष आहेत याचे निदर्शक असते — आणि त्यामुळे अभिप्राय स्वीकारणे काही वेळा खूप वेदनादायक ठरते.
या अस्वस्थतेसाठी एक मानसशास्त्रीय कारणही आहे.
