02. अपयशी संवादाचे परिणाम – संवाद कौशल्याच्या अपयशाचे दुष्परिणाम – (भाग १)
संवाद खरंच समस्या आहे का?
एका प्रकरणाचा विचार करा:
अमेरिकेतील अत्यंत प्रतिष्ठित वैद्यकीय संस्थेमध्ये एका वयोवृद्ध व्यक्तीवर सबड्युरल हेमाटोमा — मेंदूत झालेल्या रक्तस्रावाची स्थिती — यावर शस्त्रक्रिया करण्यात आली.
ऑपरेशनला मदत करणाऱ्या परिचारिकेने रुग्णाच्या मेंदूच्या कोणत्या बाजूस शस्त्रक्रिया करायची आहे हे नोंदवले नव्हते.
जेव्हा दुसऱ्या परिचारिकेने ही माहिती गायब असल्याचे लक्षात आणून दिले, तेव्हा ऑपरेटिंग न्युरोसर्जनने तिचे ऐकण्यास नकार दिला आणि आपल्या आठवणीवर अवलंबून ऑपरेशन सुरू केले.
थोड्याच वेळात त्याला भीषण सत्य उमगले — त्याने चुकीच्या बाजूवर शस्त्रक्रिया केली होती.
दुसऱ्या प्रकरणात, हॉस्पिटलमधील निवासी शल्यविशारदाने मेंदूच्या चुकीच्या ठिकाणी ऑपरेशन सुरू केले आणि तेथील उपस्थित परिचारिकेला चुका समजूनही थांबवण्याची हिम्मत झाली नाही.
दुर्दैवाने, या चुकांचे दीर्घकालीन परिणाम काय झाले ते ज्ञात नाही.
पहिल्या प्रकरणात, न्युरोसर्जनने चुका दाखवून देणाऱ्या परिचारिकेचे ऐकले नाही,
आणि दुसऱ्या प्रकरणात, परिचारिकेने चुका होत असताना काहीही बोलले नाही.
या घटनांमधून स्पष्ट होते की,
अपयशी संवादाची किंमत — मानसिक आणि आर्थिक अशा दोन्ही प्रकारे — कधी कधी प्रचंड मोठी असते.
अपयशी संवादाची किंमत मोजणे
डेव्हिड ग्रॉसमन, पुरस्कारप्राप्त लेखक, यांनी "The Cost of Poor Communications" या लेखात नमूद केले आहे की,
१००,००० कर्मचाऱ्यांची संख्या असलेल्या ४०० कंपन्यांमध्ये एका सर्वेक्षणानुसार, अपुरी संवादक्षमता यामुळे दरवर्षी प्रत्येकी सुमारे ६२.४ दशलक्ष डॉलर्स इतका सरासरी तोटा झाला.
डेब्रा हॅमिल्टन, लेखिका आणि संवादतज्ज्ञ, सांगतात की, अगदी १०० कर्मचाऱ्यांच्या लहान कंपन्यांमध्येही चुकीच्या संवादामुळे दरवर्षी सरासरी ४,२०,००० डॉलर्स इतका आर्थिक तोटा होतो.
या समस्येचा गंभीर मुद्दा असा आहे की,
जरी जागतिक सर्वेक्षणे चांगल्या संवाद कौशल्याच्या महत्त्वाला पुष्टी देत असली, तरी तीच सर्वेक्षणे दरवेळी दाखवतात की अनेक उमेदवार आणि विद्यमान कर्मचारी त्यांच्या संवाद कौशल्यात इतके कमकुवत आहेत की त्यांना 'अक्षम' म्हणून वर्गीकृत करावे लागते.
अपयशी संवादावर मात करणे
खरं तर, कोणालाही वाईट संवादक बनायची इच्छा नसते.
प्रत्येकाला माहिती आहे की प्रभावी संवाद अत्यंत महत्त्वाचा आहे.
पण अपयशी संवादाच्या घटना सहसा केवळ दुर्दैवी अपघात मानल्या जातात — एकदाच घडलेली अयोग्य घटना समजली जाते.
आपल्याला हे लक्षात येत नाही की या घटना मुळात अपूर्ण संवाद क्षमतेमुळे घडल्या.
बहुतेक लोक केवळ "निगोशियेट" करत आपले काम भागवतात.
पण आता फक्त निभावून जाणे पुरेसे नाही.
