नेतृत्व करणाऱ्यांसाठी वेळेचे नियोजन कौशल्ये
०१. फिरत्या चाकावरील हॅम्स्टर – आधुनिक कामकाजातील अडचणी
फिरत्या चाकावरील हॅम्स्टर – आधुनिक कर्मचाऱ्यांच्या अडचणी
"मी त्या फिरत्या चाकावरील हॅम्स्टरसारखी झाले आहे," अनीषा म्हणाली. "मी वेगाने धावत आहे, पण कुठेच पोहोचत नाही. मी याआधीपेक्षा जास्त मेहनत करतेय. पण, फारसं काही गाठलेलं नाही असंच वाटतं."
रात्रचे जवळपास बारा वाजले होते आणि जागतिक स्तरावर वाटचाल करणाऱ्या संस्थेतील व्यवस्थापक असलेली अनीषा दोन तासांपासून टीव्ही समोर बसलेली होती.
ते मनमानी मालिका फार काही तणाव कमी करत नव्हत्या. उलट तिला एकदम सुन्न वाटत होते, पाठ दुखत होती आणि दुसऱ्या दिवशीच्या कामाचा विचार करून ती अस्वस्थ होती.
तीव्र तणाव आणि थकवा हे तिच्या कामकाजाचा एक भागच बनले होते. दिवसाच्या शेवटी ती कायमच थकलेली आणि निराश वाटायची.
जवळपास रोजच.
दृष्टीकोनाचा अभाव
कामाच्या ठिकाणी अनीषा अनेक गुंतागुंतीच्या प्रोजेक्ट्स हाताळत होती – प्रत्येकाची वेळमर्यादा कडक होती. तिला हे माहीत होतं की तिला यावर उपाय शोधायला हवा.
अशा वेळी तिची निवड असायची – एक "दैनंदिन टु-डू" लिस्ट बनवणं – जी ती जवळपास दररोज बनवत असे. काही दिवस, विशेषतः जेव्हा काम जास्त असे, ती डेस्कवर पोहोचताच कामाला लागायची.
पण तिने यादी केली असो वा नसो, तिच्या मनात कायम ही भावना असायची की, आजच्या यादीच्या बाहेरही बरंच काही आहे जे पूर्ण व्हायला हवं. तिच्या सर्व प्रकल्पांचं एकत्रित आणि स्पष्ट चित्र नसल्याने, ती अधिकाधिक गोंधळलेली वाटायची.
मल्टी-टास्किंग
एकावेळी अनेक कामं हाताळण्यासाठी योग्य पद्धत नसल्यामुळे, तिच्या संगणकावर अनेक सॉफ्टवेअर खुले असायचे – प्रत्येक वेगवेगळ्या कामासाठी. ती सतत एका कामातून दुसऱ्या कामाकडे – आणि आणीबाणीच्या गोष्टींकडे वळायची, ज्यामुळे तिला वाटायचं की ती एक हुशार मल्टी-टास्कर आहे – जसं तिच्या बॉसला अपेक्षित होतं.
ईमेल्स, मेसेजेस, आणि सहकाऱ्यांचे विनंतींना तत्परतेने प्रतिसाद देणारी ती ‘नेहमी उपलब्ध’ व्यवस्थापक म्हणून ओळखली जायची.
पण…
पण कामात सततची खंडितता आणि अडथळे यामुळे तिला एखादं काम पूर्ण करायला जास्त वेळ लागायचा. तिचा दिवस सतत "सुरुवात आणि व्यत्यय" यात जात होता. एखाद्या कामात रमत असताना अचानक एखादी अडचण किंवा सहकाऱ्याची मागणी समोर यायची.
त्यामुळे तिला अनेक वेळा काम संपवण्यासाठी नियोजित वेळेनंतरही (खूप) थांबावं लागायचं.
असंतुष्ट टीम सदस्य
सर्व कामांचं एकूण चित्र न दिसल्यामुळे ती अशा काही कामांमध्ये अडकायची, ज्यामुळे तिचं काम इतरांच्या कामात उशीर होतो – आणि परिणामी, सहकाऱ्यांचा तीव्र नाराजीचा सामना करावा लागायचा.
टीममधून येणारा फीडबॅक आणि वाढलेला तणाव – हे सगळं एकत्र तिच्या डोक्यावर कोसळायचं.
तिनं शोधलेली ‘कॉपिंग यंत्रणा’ (की तात्पुरती उब?)
ज्या वेळेस डेडलाइन तितक्या टाईट नसत, अनीषा थोडा सुटकेचा श्वास घ्यायची – थोडं हलकंफुलकं काम, थोडीशी टाइमपास.
तिचं मत होतं – इतकी मेहनत घेतल्यावर हे सुटकेचे क्षण तिने मिळवले आहेत.
पण ही विश्रांती फक्त कामाचा ढीग वाढवायची आणि शेवटी टीमला डेडलाइनच्या वेळेस ‘मिडनाईट ऑइल’ जाळावं लागायचं.
तीव्र तणाव आणि सततचा थकवा – हे तिचे कायमचे सोबती बनले होते.
तिला एक गोष्ट खूप विचारात पाडायची – या सुटकेच्या काही क्षणांशिवाय, ती नेहमीपेक्षा जास्त काम करत होती. पण तीचं काम काहीसं पुढे सरकतच नव्हतं.
ती प्रत्यक्षात त्या ‘फिरत्या चाकावरील हॅम्स्टर’सारखी बनली होती.
ओळखीचं वाटतंय? आता थांबा!
अनीषाचं हे अनुभव अनोखं नाहीत.
जर तुमचाही अनुभव यासारखाच असेल, तर हे प्रशिक्षण तुमच्यासाठी आहे. या अभ्यासक्रमात तुम्हाला अशी काही तंत्रे शिकवली जातील जी तुमचं काम अधिक प्रभावी बनवतील, कार्यालयीन उत्पादकता वाढवतील आणि तणाव कमी करतील.
खालील ‘Mark Complete’ बटणावर क्लिक करा आणि कामाच्या उत्पादकतेकडे जाणाऱ्या प्रवासाची सुरुवात करा. तो ‘फिरत्या चाकावरील हॅम्स्टर’ होणं थांबवा – जो धावत असतो, पण कुठेच पोहोचत नाही.
०२. आपल्या वेळापत्रकांवर तुमचे नियंत्रण आहे का? स्व-मूल्यमापन
प्रिय सहभागी,
आपल्या वेळेचे अधिक चांगल्या प्रकारे नियोजन कसे करता येईल हे शिकण्याचा आपला प्रवास सुरू करत असताना, आपण सध्या वेळेचे नियोजन किती चांगल्या प्रकारे करत आहोत हे तपासणे उपयुक्त ठरेल.
या उद्देशासाठी आम्ही एक साधे स्व-मूल्यमापन करणारे प्रपत्र तयार केले आहे, जे तुम्हाला तुमचं वेळापत्रक किती प्रभावीपणे व्यवस्थापित करता येतं आहे हे तपासण्यास मदत करेल.
कृपया खालील ‘डाउनलोड’ बटणावर क्लिक करून फॉर्म डाउनलोड करा.
हा फॉर्म केवळ तुमच्या वैयक्तिक वापरासाठी आहे
हे प्रश्नावली फक्त तुमच्यासाठी आहे. तुम्हाला तुमची उत्तरे कोणासोबतही शेअर करण्याची आवश्यकता नाही (जोपर्यंत तुम्हाला स्वतःहून वाटत नाही).
म्हणून, आम्ही विनंती करतो की हा फॉर्म प्रामाणिकपणे भरा. तुमच्या उत्तरांना सौम्य करून दाखवू नका, किंवा स्वतःबद्दल फार कठोर होऊ नका. शक्य तितकं प्रामाणिक उत्तर द्या!
